Constructief aanvullen
Ondergieten en ondersabelen
De ruimte onder een constructiedeel vol en krachtsluitend maken, zodat de belasting over het hele draagvlak gaat in plaats van over een paar stelpunten.
Constructief aanvullen
Wat ondergieten en ondersabelen inhoudt
Een constructiedeel wordt bijna nooit direct op zijn fundering gezet. Een stalen kolom komt op stelplaatjes of stelmoeren waterpas te staan, een machine op stelbouten, een prefab element op oplegblokken. Daardoor blijft er per definitie een ruimte over tussen het element en het beton eronder. Zolang die ruimte hol is, draagt het element op een paar punten in plaats van op zijn volle voetvlak — en dat is precies waar het misgaat.
Ondergieten, ook wel grouten genoemd, is het volledig opvullen van die ruimte met een vloeibare, krimparme gietmortel. De mortel stroomt zelf onder het element door en sluit aan op zowel het staal of beton erboven als de fundering eronder. Krimparm is daarbij het sleutelwoord: een mortel die tijdens het uitharden krimpt, laat aan de bovenkant juist weer los en dan is er niets gewonnen.
Ondersabelen doet hetzelfde werk met een ander materiaal en een andere techniek. Hier gaat een aardvochtige mortel laagsgewijs de naad in, die telkens wordt aangedrukt tot de ruimte werkelijk vol is. De specie stroomt niet uit zichzelf, dus de kwaliteit zit volledig in het verdichten. Wij passen het toe waar de naad van opzij bereikbaar is en waar een vloeibare mortel simpelweg zou weglopen — onder een muur, een dorpel, een poer of een prefab element.
Welke van de twee de juiste is, hangt af van de bereikbaarheid, de hoogte van de naad en de belasting die eroverheen moet. Dat bepalen wij op locatie; het is geen keuze die u vooraf hoeft te maken.
Herkenning
Wanneer is dit aan de orde?
Een holle ruimte onder een constructiedeel meldt zich zelden met een lek. Het zijn kleine, terugkerende signalen die u meestal eerst hoort of voelt.
De constructie trilt of komt los
Bij belasting voelt of hoort u beweging, en bevestigingen moeten telkens opnieuw worden aangehaald. Dat betekent dat de last via een paar punten loopt in plaats van via het hele draagvlak.
Scheurtjes rond de oplegging
Rond een voetplaat, oplegging of ankerbout lopen haarscheurtjes weg in het beton. Zo'n patroon wijst op puntbelasting: het beton krijgt de kracht op een te klein vlak te verwerken.
Een zichtbare naad onder de voetplaat
Onder de voetplaat van een stalen kolom of portaal ziet u een open naad, of de stelplaatjes zijn nog gewoon zichtbaar. Dan draagt de kolom op die plaatjes en niet op zijn volle vlak.
Water blijft in de naad staan
In een open naad tussen staal en beton blijft water staan. Op de overgang van de twee materialen is dat de plek waar corrosie begint, uit het zicht en dus vaak te laat opgemerkt.
Nieuwbouw of een nieuwe machine
Bij een nieuw geplaatste staalconstructie of een machine die net is uitgelijnd, hoort het aanvullen van de voegruimte gewoon bij de montage. Dan is het geen herstel maar afbouw.
Een element steunt niet over zijn hele onderkant
Een muur, dorpel of prefab element staat wel op hoogte, maar rust maar op een deel van zijn onderkant. De naad is van opzij bereikbaar — dat is het geval waarin ondersabelen de aangewezen techniek is.
Diensten
De diensten onder dit vakgebied
Drie toepassingen, elk met een eigen pagina waarop staat wat er precies gebeurt en waar u op moet letten.
Ondergieten
De algemene toepassing: de ruimte tussen een constructiedeel en zijn fundering volledig vullen met een vloeibare gietmortel, zodat de belasting gelijkmatig overgaat. Van machinevoeten tot opleggingen van prefab elementen.
Ondergieten van een staalconstructie
Specifiek voor stalen kolommen, portalen en machineframes op een betonnen fundering. Naast het dragen speelt hier mee dat er geen water tussen staal en beton mag blijven staan.
Ondersabelen
Voor een naad die van opzij bereikbaar is en waar een vloeibare mortel zou weglopen. De aardvochtige mortel gaat laagsgewijs in en wordt aangedrukt tot de ruimte werkelijk vol is.
Werkwijze
Zo pakken wij het aan
De volgorde is bij beide technieken hetzelfde: eerst weten wat er draagt en wat niet, dan pas materiaal. Een aanvulling op een vuile of losse ondergrond hecht niet, hoe goed de mortel ook is.
- Stap 1
Opnemen op locatie
Wij bekijken hoe het element nu draagt, hoe hoog en hoe breed de naad is en of die van opzij bereikbaar is. Daaruit volgt of het ondergieten of ondersabelen wordt, en welke mortel daarbij past.
- Stap 2
Ondergrond voorbereiden
De ruimte wordt schoongemaakt en losse delen worden verwijderd, zodat de mortel op een vaste ondergrond aansluit. Vuil, stof of los beton in de naad is de meest voorkomende oorzaak van een aanvulling die later alsnog loslaat.
- Stap 3
Afkisten of aanhelen
Bij ondergieten kisten wij de ruimte rondom af, met een instroomzijde en een ontluchting, zodat de mortel er aan één kant in kan en de lucht er aan de andere kant uit kan. Bij ondersabelen wordt de naad juist opengehouden om er laag voor laag bij te kunnen.
- Stap 4
Aanbrengen en verdichten
De gietmortel wordt in één doorgaande stroom van één zijde ingebracht, zodat er geen lucht wordt ingesloten. Bij ondersabelen gaat de aardvochtige mortel er laagsgewijs in en wordt elke laag aangedrukt tot de ruimte vol is.
- Stap 5
Uitharden
De mortel moet volgens de opgave van de fabrikant uitharden voordat de constructie weer volledig belast wordt. Die tijd hangt af van het product en van de omstandigheden op de bouwplaats; wij geven hem vooraf door zodat u de planning erop kunt afstemmen.
- Stap 6
Afwerken en opleveren
De bekisting gaat eraf, randen worden afgewerkt en wij lopen het werk met u na. U weet daarna welk product er is gebruikt en waar op gelet moet worden.
Veelgestelde vragen
Wat klanten ons vragen
Wat is het verschil tussen ondergieten en ondersabelen?
Bij ondergieten gebruiken wij een vloeibare gietmortel die zelf onder het element door stroomt; de ruimte wordt daarvoor rondom afgekist. Bij ondersabelen gaat er een aardvochtige mortel laagsgewijs in de naad, die telkens wordt aangedrukt. Ondergieten past waar de ruimte gesloten kan worden, ondersabelen waar de naad van opzij bereikbaar is en een vloeibare mortel zou weglopen.
Waarom is een krimparme mortel zo belangrijk?
Een mortel die tijdens het uitharden krimpt, trekt aan de bovenkant los van het element. Dan is de ruimte wel gevuld maar draagt het element nog steeds niet over zijn volle vlak — het probleem waarvoor u ons belde, is dan niet opgelost. Daarom werken wij met mortels die daar specifiek op zijn samengesteld.
Hoe lang duurt het voordat de constructie weer belast mag worden?
Dat bepaalt de opgave van de fabrikant van de gebruikte mortel, in combinatie met de temperatuur en de omstandigheden op locatie. Wij geven die tijd vooraf door, zodat u de rest van de planning erop kunt afstemmen. Wij noemen geen standaardtermijn, omdat die per product verschilt.
Kan dit terwijl het werk doorgaat?
Vaak wel, mits het betreffende deel tijdens het uitharden niet volledig belast wordt. Wat er precies mogelijk is, hangt af van de constructie en van uw proces. Dat bespreken wij bij het opnemen op locatie, zodat u vooraf weet waar u rekening mee moet houden.
Werken jullie ook bij nieuwbouw?
Ja. Bij een nieuw geplaatste staalconstructie of een pas uitgelijnde machine hoort het aanvullen van de voegruimte bij de montage. Het is dan geen herstel maar een afbouwstap die simpelweg uitgevoerd moet worden voordat de constructie volledig belast wordt.
Contact
Even overleggen over uw situatie?
Vertel kort wat er speelt — dan zeggen wij eerlijk of dit werk voor ons is en wat de logische volgende stap is.
- 078 842 6635
- info@dgbetontechnieken.nl
- Donker Duyvisweg 285
3316 BL Dordrecht
Vrijblijvend een offerte ontvangen?
Vertel kort wat er speelt en voeg eventueel foto's toe. Wij komen langs om de situatie op te nemen en sturen u daarna een heldere offerte.